🧾 Zaldy Co, Ako Bicol Rep, Naglunsad ng Alegasyon ng ₱100-Bilyong “Insertion” sa Badyet
MAYNILA — Si Zaldy Co, House Representative ng Ako Bicol Party-list, ay nagbigay ng matalim na pahayag ukol sa umano’y ₱100-bilyong budget insertion sa 2025 national budget, na aniya’y may direktang ugnayan sa mataas na antas ng pamahalaan. Ayon sa kanyang sinabing video address, responsibilidad ng bawat mambabatas na panagutan ang ganitong mga malalaking alokasyon upang matiyak ang transparency at tamang paggasta para sa publiko.
📌 Pahayag ni Co: “Inutos ng Pangulo at Speaker”
Sa kanyang video message, sinabing tumanggap siya ng listahan ng proyekto mula sa Budget Department para sa insertion: kalsada, flood control, tulay, at iba pa. Iginiit ni Co na sinabi sa kanya na ang pagbibigay ng pondo ay hindi basta-basta — ito ay isang “utos mula sa Pangulo” at mula sa dating House Speaker na, ayon sa kanya, may direktang interes sa mga proyektong ito.
Aniya, tinawagan niya ang dating Speaker upang linawin kung bakit kailangang mailagay ang malawak na pondo sa badyet, at sinabi umano sa kanya na “ito ay bahagi ng pangakong inaprubahan na,” na nagdulot sa kaniya ng pag-aalinlangan kung legal ang pamamaraan.
🧾 Detalye ng Mga Proyektong Ilalagay sa ₱100-B Insertion
Sinabi ni Rep. Co na may listahan ng hindi bababa sa sampung proyekto na kasama sa purported insertion — mga infrastructure projects na nasa kategorya ng kalsada, flood mitigation, at iba pang public works. Aniya, ang ilan sa mga ito ay matagal nang planado ngunit hindi isinama sa regular na badyet, kaya naniniwala siyang ito ay isang “dedicated insertion” upang maipush ang mga proyekto sa ilalim ng partikular na mandato.
Bukod dito, iginiit niya na ang mga de-gamit na listahan ay hindi basta memorandum; ito ay may pormal na dokumento mula sa Budget Office, na nagpapahiwatig ng sistema ng koordinasyon sa pagitan ng executive branch at ilang kongresista para sa nasabing pondo.
⚠️ Mga Kontrobersiya at Pananagutan
Ayon kay Co, ang malaking hamon ngayon ay hindi lamang tungkol sa kung ano ang nakalagay sa listahan, kundi kung sino ang tunay na nakikinabang. Binigyang-diin niya na hindi niya personal na pocket ang paggamit sa insertion. “Hindi ako tumanggap ng pera mula rito,” wika niya, at aniya, ang pondo ay dapat direktang gamitin para sa public projects. Dagdag pa nito, nagpahayag siya ng takot na baka gamitin siya bilang “fall guy.”
Ang kanyang pahayag ay agad nagdulot ng malawakang diskurso tungkol sa transparency sa pambansang badyet at accountability ng mga public officials. Ilang grupo ang nanawagan sa Independent Commission para sa Infrastructure o katulad na ahensya na magsagawa ng malalim na audit upang malaman kung totoo ang mga alegasyon ni Co.
Advertisement
🏛 Tugon ng Palasyo at Iba Pa
Sa kabila ng matindi niyang paratang, tumanggi ang Malacañang sa ilalim ng Presidential Communications Office na kumpirmahin ang lahat ng mga pahayag ni Co. Ayon sa ilang opisyal, may mga “inconsistencies” sa kuwento ng dating kongresista. Sinabi rin ng budget office sa ilang panayam na karaniwan lamang ang inclusion ng “special projects” sa National Expenditure Program, ngunit hindi ito nangangahulugang insertion na labag sa proseso — sapagkat may legal na paraan ang bawat proyekto bago pa man maisama sa badyet.
Samantala, may mga mambabatas at civil society group na tumatawag sa transparency at imbestigasyon upang matiyak na ang anumang malaking alokasyon sa badyet ay tunay na nakalaan para sa kapakinabangan ng publiko, at hindi para sa pribadong interes o politika.
📊 Posibleng Epekto sa Pulitika at Bayan
- Reputational risk para kay Co at sa buong Ako Bicol Party-list dahil sa matinding isyu.
- Mas mataas na presyur sa executive branch at budget office para sa mas malawak na audit at transparency.
- Mobilisasyon ng civil society upang ipanawagan ang mas maayos at makatarungang paggastos sa badyet.
- Pagtaas ng interes ng media sa mga paratang na may kinalaman sa “insertion,” na maaaring makaapekto sa image ng pinuno at pulitika.
Advertisement
⚠️ Disclaimer
Ang artikulong ito ay batay sa pahayag ni Zaldy Co, House Representative ng Ako Bicol Party-list, hinggil sa umano’y ₱100-bilyong insertion sa 2025 budget. Walang pormal na desisyon ng korte na nagpapatunay ng mga alegasyon. Layunin ng artikulo na maghatid ng balanced na ulat, hindi tumalakay sa konklusyon o sentensiya.
❓ FAQs
1. Ano ang ibig sabihin ni Zaldy Co sa “₱100-b insertion”?
Ayon sa kaniya, ito ay pondo na idinagdag sa pambansang badyet para sa mga proyekto sa ilalim ng direktang utos ng Pangulo at ng dating Speaker.
2. Legal ba ang ganitong insertion?
Depende ito sa proseso. May mga proyekto talagang puwedeng i-insert kung dumaan sa tamang legislative at budgetary review, pero ang mga alegasyon ni Co ay tungkol sa transparency at kung sino ang tunay na nagdidikta.
3. Ano ang susunod na hakbang na hinihingi ni Co?
Nananawagan siya sa isang full audit at malalimang imbestigasyon mula sa mga ahensya upang matukoy ang katotohanan sa likod ng ₱100-b insertion.
4. May epekto ba ito sa public trust?
Oo — ang mga alegasyon ay maaaring magdulot ng takot at kawalang tiwala sa pamahalaan pagdating sa paggastos ng pambansang pondo, lalo na sa infrastructure.
About the Author
She has 3 years of experience writing news, articles, and online gaming content. Her expertise includes creating guides, strategies, and reviews that help readers make informed choices. She is passionate about sharing stories that are both practical and engaging. Through her writing, she aims to inform, connect, and inspire readers worldwide.